Ǹjẹ́ ó dáa láti bínú sí Ọlọ́run?

Bí o bá ti kọ ìbéèrè yìí sí orí ojú-ọnà ìwáàrí, ó ṣeé ṣe pé ìbínú náà ti wà. Ohun kan ti ṣẹlẹ̀ — ìpàdánù, ìfífí ọmọ silẹ̀, àdúrà tí kò rí ìdáhùn — tí ó ti dá ìbínú jáde nínú rẹ tí o kò mọ̀ ohun tí o ṣe pẹ̀lú. O kò mọ̀ bóyá ó dáa láti ní irú ìbínú yìí. O ti gbọ́ tó pé ó gbọ́dọ̀ ní "ìfẹ́ Ọlọ́run" ní gbogbo igba. O ti gbọ́ tó láti ní ìbẹ̀rù pé bí o bá sọ ohun tí o ní lókàn jáde, irú ohun búburú yóò sì tún ṣẹlẹ̀ sí ọ.

Ní àyíká Yorùbá, ohun yìí ni a kì í sọ̀rọ̀ síi. Àwa Yorùbá mọ̀ láti bọ̀wọ̀ àwọn ènìyàn tó ga, àti pé Olódùmarè — Ẹlẹ́dàá àgbáyé — ga jùlọ. Láti sọ ohun búburú nípa Olódùmarè dabi ohun tó kò yẹ kí ènìyàn ṣe. Ọ̀pọ̀ ìjọ Kristẹni Yorùbá tún ti gba èyí — wọ́n ń wàásù pé kò sí ọ̀nà tí o lè bínú sí Ọlọ́run, pé èyí jẹ́ àìgbàgbọ́, pé yóò mú gbólóhùn búburú.

O kò gbọ́dọ̀ ti gbé inú àṣà Kristẹni rí láti kà ohun tí ó wà nísàlẹ̀. Ohun tí o lè rí lè ya ọ́ lẹ́nu.

Àwọn ọ̀rọ̀ díẹ̀ kọ́kọ́

• Jésù tí Násárétì jẹ́ olùkọ́ ẹ̀sìn Júù tí ó gbé ní Palẹ́sítáìnì ní ọ̀rúndún kìíní. Ohun tí àwọn Kristẹni sọ ni pé Ọlọ́run nínú ara ènìyàn ni òun pẹ̀lú. Ìjọba Róòmù pa á ní bí ọdún 30 AD pẹ̀lú ọ̀nà ìpaniyàn kan tí a ń pè ní àgbélébùú.
• Àgbélébùú jẹ́ ọ̀rọ̀ kúkúrú Kristẹni fún ìpaniyàn náà.
• Sáàmù jẹ́ àkójọpọ̀ àwọn àdúrà àti orin 150 nínú apá àkọ́kọ́ Bíbélì, tí àṣà Kristẹni gba láti ọ̀dọ̀ àṣà Júù.
• Ìró jẹ́ ìwé Bíbélì kúkúrú kan tí olùkọ́ Júù kan kọ lẹ́yìn tí ìlú Jérúsálẹ́mù — ìlú àwọn ènìyàn Júù — ti pa run. Ó kún fún ìbínú àti ìbànújẹ́.
• Habakuku jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ìwé Bíbélì àkọ́kọ́ tí olùkọ́ Júù kan kọ ní bí ọdún 600 BC.
• Bíbélì jẹ́ àkójọpọ̀ àwọn ìwé mímọ́ Júù àti Kristẹni.

Ìdáhùn kúkúrú àti òtítọ́

Ohun tí àṣà Kristẹni sọ ni pé: bẹ́ẹ̀ni, ó dáa láti bínú sí Ọlọ́run. Kì í ṣe ohun tí ó tó láti dùn ọ́; ó jẹ́ ohun tí o yóò rí nínú àárín Bíbélì fúnra rẹ̀. Àwọn olùkọ́ Júù, àwọn olùwó-iwájú, kódà Jésù fúnra rẹ̀ ní àkókò ikú rẹ̀ — gbogbo wọn fi ìbínú sí Ọlọ́run hàn. Èyí kì í ṣe àpẹẹrẹ búburú tí àṣà yìí ń gbìyànjú láti pa mọ́. Ó jẹ́ apá tí àṣà náà gbà gẹ́gẹ́ bí Ọ̀rọ̀ Ọlọ́run.

Apá tí ọ̀pọ̀ ìjọ ti pa mọ́

Èyí ṣe pàtàkì. Bí ìjọ rẹ ti kọ́ ọ pé ìbínú sí Ọlọ́run jẹ́ ohun búburú, ó ṣeé ṣe pé wọ́n ti pa mọ́ pẹ̀lú rẹ apá nlá ti Bíbélì. Apá yìí ní àwọn àdúrà tí à pè ní àwọn àdúrà ìbínú — tàbí ní èdè ìmọ̀ Bíbélì, àwọn àdúrà àròyé. Wọn jẹ́ ọ̀pọ̀ rẹpẹtẹ àkójọ Sáàmù.

Sáàmù 13 bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú: "Olúwa, yóò ti pẹ́ tó tí o ó gbàgbé mi pátápátá? Yóò ti pẹ́ tó tí o ó fi pa ojú rẹ mọ́ kúrò lọ́dọ̀ mi?" Èyí jẹ́ ọ̀rọ̀ tí àṣà Kristẹni gba gẹ́gẹ́ bí ọ̀rọ̀ tí Ọlọ́run mí jáde. Olùkọ́ náà — Dafidi, ọba kan ní àárín Bíbélì — kò ní ìbẹ̀rù láti bá Ọlọ́run sọ ọ̀rọ̀ ní ọ̀nà yìí.

Sáàmù 22 bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú: "Ọlọ́run mi, Ọlọ́run mi, kí ni ìdí tí o fi kọ̀ mí silẹ̀?" Ọmọ-ọ̀rọ̀ rẹ̀ pé Ọlọ́run ti yà ọ́. Pé àwọn ènìyàn ń yọ ọ̀. Pé Ọlọ́run kò ń gbọ́. Èyí ni ìbí àpẹẹrẹ ti àárín àkójọ àdúrà Bíbélì.

Sáàmù 88 dabi ó wù jùlọ. Ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àróyé, ó sì parí pẹ̀lú àróyé. Ọ̀rọ̀ kẹ́yìn rẹ̀ jẹ́ "ìmọ́lẹ̀ ti yà kúrò lọ́dọ̀ mi" — ọ̀rọ̀ tí kò ní àfojúsùn ìfọkànbalẹ̀. Àṣà yìí kò pa á rẹ́; ó pa á sí gẹ́gẹ́ bí àdúrà fún àwọn tí ó wà ní ipò tí àwọn ọ̀rọ̀ rírọ̀ kò ní àlàfo.

Bí àwọn àdúrà yìí bá wà ní Bíbélì, ó túmọ̀ sí pé àṣà Kristẹni mọ̀ pé ọkàn tí ó dára kì í ṣe ọ̀kan tí kò ní ìbéèrè. Ọkàn tí ó dára ni ọ̀kan tó ń bá Ọlọ́run sọ̀rọ̀ ní gidi, kódà nígbà tí ó bá ní ìbínú.

Habakuku ń bá Ọlọ́run jiyàn

Habakuku jẹ́ olùkọ́ Júù kan tí ó kọ ìwé kúkúrú ní bí ọdún 600 BC, lẹ́yìn tí ó wo àwọn ohun ibi tó ń ṣẹlẹ̀ ní ìlú òun. Ìwé náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àròyé sí Ọlọ́run: "Olúwa, yóò ti pẹ́ tó tí mo ó pe ìrànlọ́wọ́, tí o kò sì gbọ́? Tàbí kí mo kígbe sí ọ pé 'Ìwà ipá!' tí o kò sì gbà mí là?"

Ohun tó ṣe pàtàkì jùlọ ni èyí: Ọlọ́run dáhùn. Habakuku béèrè, Ọlọ́run sì dáhùn. Habakuku kò gbà ìdáhùn náà, ó sì béèrè lẹ́ẹ̀kan síi pẹ̀lú àròyé tó tóbi siwájú síi. Ohun tí àṣà yìí sọ ni pé èyí kì í ṣe àìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run; ó jẹ́ ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú Ọlọ́run.

Jésù fúnra rẹ̀

Apá pàtàkì jùlọ wà níbí. Lábẹ́ àgbélébùú, ní ìṣẹ́jú tí ó ku diẹ̀ ki ó tó kú, Jésù — ẹni tí àṣà Kristẹni sọ pé ó jẹ́ Ọlọ́run nínú ara ènìyàn — pe àwọn ọ̀rọ̀ pé: "Ọlọ́run mi, Ọlọ́run mi, kí ni ìdí tí o fi kọ̀ mí silẹ̀?"

Èyí ni ọ̀rọ̀ àkọ́kọ́ ti Sáàmù 22. Jésù ń pe àdúrà àárín Bíbélì — àdúrà ìbínú àti àbáyé. Eleyi jẹ́ ọ̀kan nínú ọ̀rọ̀ tí àṣà yìí pa mọ́ jùlọ; àwọn ìwé Ìhìnrere méjì ní àkójọ rẹ̀ ní pàtó ní èdè Aramaic — èdè tí Jésù ń sọ̀rọ̀ — kí lẹ́yìn náà mú u ní ìtumọ̀.

Ohun tí èyí túmọ̀ sí: kódà Jésù, gẹ́gẹ́ bí àṣà yìí ti sọ, ọmọ Ọlọ́run, ní ìṣẹ́jú nlá rẹ̀, kò gbìyànjú láti dabi ènìyàn tó ń dúró ní àlàfo pẹ̀lú Ọlọ́run. Ó pe ohun tó ní lókàn jáde. Bí ó bá lè ṣe èyí, ó túmọ̀ sí pé ó dáa fún ọ pẹ̀lú.

Ohun tí ìbínú yìí kì í ṣe

Ó dára kí á sọ ohun tí àṣà yìí ní láti sọ ní àyẹ́. Ìbínú sí Ọlọ́run kì í ṣe pé o pa ọ̀rọ̀ Ọlọ́run sílẹ̀. Ó kì í ṣe pé o yan láti gbé ní àyíká àpapọ̀ tó dáa pẹ̀lú àwọn ènìyàn mìíràn lójú-ọ̀nà ìfẹ́. Ó kì í ṣe pé o pinnu láti pa ohun gbogbo tí o ní pẹ̀lú Ọlọ́run rẹ́.

Ìbínú sí Ọlọ́run tí àṣà yìí gbà jẹ́ ìbínú tó dúró ní àlàfo. O ṣì ń bá Ọlọ́run sọ̀rọ̀. O ṣì gbé ọwọ́ rẹ sí ọ̀dọ̀ rẹ̀ — kódà nígbà tí ohun ti o ní lọ́wọ́ ni ìbéèrè líle. Ọ̀rọ̀ Sáàmù 22: kódà bí o bá béèrè pé "kí ni ìdí tí o fi kọ̀ mí silẹ̀?" o tún ń pe Ọlọ́run "Ọlọ́run mi."

Èyí jẹ́ ohun tó dára láti pa mọ́. Àṣà yìí kò sọ pé o gbọ́dọ̀ tu ìbínú rẹ jáde. Ó sọ pé Ọlọ́run gbé ìbínú rẹ ní tààrà.

Ohun tó wù àwọn ìjọ Yorùbá kọ̀rọ̀ pé wọ́n sọ

Bí o bá ti dàgbà ní àyíká ìjọ Kristẹni Yorùbá tí ó ń kọ́ pé ìbínú sí Ọlọ́run jẹ́ ohun búburú tí yóò mú gbólóhùn búburú, èyí ṣe pàtàkì láti gbọ́: àṣà yìí jẹ́ irọ́ àbáyé fún àṣà yìí. Ó ti yà kúrò ní àárín Bíbélì sí àyẹ̀wò àbínibí.

Èrè náà pé ìbínú jáde lọ́dọ̀ Ọlọ́run yóò mú àwọn àbájáde búburú jáde wà gbongbo ní àyíká àṣà ìbílẹ̀ — pé bí o bá fi ohun búburú sọ nípa òrìṣà kan, òun yóò bínú sí ọ. Eleyi kì í ṣe ohun tí àṣà Kristẹni sọ nípa Ọlọ́run. Ó sọ pé Ọlọ́run kò dabi òrìṣà; òun jẹ́ ẹni tó ní láti gbọ́ ìbínú àwọn ènìyàn rẹ̀ láìsí gbígbà ìdájọ́.

Ìbínú kì í ṣe ọ̀rọ̀ kẹ́yìn

Apá tó ṣe pàtàkì láti pa mọ́: àwọn àdúrà àròyé yìí nínú Sáàmù kò máa parí ní ìbínú. Wọ́n máa parí ní ohun mìíràn — kì í ṣe nígbà gbogbo ní àyẹ́ rírọ̀, ṣùgbọ́n ní ọ̀nà tó tọ́ sí òtítọ́ ohun tí ó ti ṣẹlẹ̀.

Sáàmù 13 parí pẹ̀lú: "Èmi ó kọrin sí Olúwa, nítorí ó ti ṣe mí dáadáa." Olùkọ́ kò sọ pé àyẹ̀wò ọ ti pari. Ó sọ pé yóò pa òtítọ́ tí ó ti pa mọ́ ní ti àkókò mìíràn — pé Ọlọ́run ti ṣe ohun rere — pa mọ́. Ohun méjèèjì wà ní àyíká kan-náà: ìbínú ti àkókò àti àfojúsùn àtijọ́.

Èyí kì í ṣe ohun tí o gbọ́dọ̀ ṣe láìsí. Sáàmù 88 kò parí ní ọ̀nà yìí. Èyí ni àṣà yìí: ó kò sọ pé o gbọ́dọ̀ wá sí àyẹ̀wò ọkàn ní ọ̀nà kankan. Ó sọ pé o lè wá sí ọ̀dọ̀ Ọlọ́run gẹ́gẹ́ bí o ti rí.

Báwo si bayi?

Bí o bá ti pa ìbínú rẹ mọ́ fún ọ̀dọ̀ Ọlọ́run nítorí ó ti gbọ́ pé èyí jẹ́ ohun búburú, ohun pàtàkì kan tí o lè ṣe ni: ka ọ̀kan nínú àwọn Sáàmù àròyé. Sáàmù 13 jẹ́ àpẹẹrẹ kúkúrú. Lẹ́yìn náà, sọ ohun tí o ní lókàn ní tààrà. Àṣà yìí sọ pé Ọlọ́run ń gbé èyí.

Bí o bá fẹ́ bá ẹnìkan sọ̀rọ̀ nípa ohun tí ó wà nínú ọkàn rẹ, ìbárasọ̀rọ̀ wa wà. Kò gba owó, ó jẹ́ àdánilẹ́sẹ̀, ó sì wà ní èdè rẹ. Ìwọ ló ń bẹ̀rẹ̀ rẹ̀; ìwọ ló ń parí rẹ̀ nígbà tí o bá fẹ́. O lè sọ ohun tí o ti pa mọ́ — kò sí ìdájọ́.

Ibi tí èyí ti wá nínú Bíbélì

• Sáàmù 13:1–2 — "Olúwa, yóò ti pẹ́ tó tí o ó gbàgbé mi?"
• Sáàmù 22:1 — "Ọlọ́run mi, Ọlọ́run mi, kí ni ìdí tí o fi kọ̀ mí silẹ̀?"
• Sáàmù 88 — àdúrà àròyé tó parí ní àfojúsùn dúdú
• Habakuku 1:2–4 — Habakuku ń jiyàn pẹ̀lú Ọlọ́run
• Ìró 3:1–20 — àròyé olùkọ́ Júù lẹ́yìn pípa Jérúsálẹ́mù run
• Mátíù 27:46 — Jésù lábẹ́ àgbélébùú

---

Bí o bá ní ìmọ̀lára pé o yẹ kí o ní ènìyàn láti bá sọ̀rọ̀ nísinsìnyí — pàápàá bí o bá ti ronú nípa pípa ara rẹ — ní Nàìjíríà, Iranlowo Foundation (08032500005) ń pèsè ìrànlọ́wọ́ ní ìbí ọkàn. Sọ̀rọ̀ sí ẹnìkan tó wù ọ́.