Kí ni ìdí tí Ọlọ́run fi gba ìyà?

Bí o bá ti kọ ìbéèrè yìí sí orí ojú-ọnà ìwáàrí, ó ṣeé ṣe pé o kò ń béèrè bí ìmọ̀-fọ́sọfí. Ohun kan ti ṣẹlẹ̀, tàbí ohun kan ń ṣẹlẹ̀, àti pé "kí ni ìdí tí Ọlọ́run fi gba ìyà" ni àwọn ọ̀rọ̀ tí ó bá ọ̀rọ̀ náà mu. Kí a tó sọ ohunkóhun mìíràn: bí o bá dé ibi yìí láti inú irú ìrora bẹ́ẹ̀, ojú-ìwé yìí jẹ́ tirẹ̀, a ó sì gbà á ní ti gidi.

O kò gbọ́dọ̀ jẹ́ ẹlẹ́sìn láti kà ohun tí ó wà nísàlẹ̀. Ojú-ìwé yìí ń sọ ohun tí àṣà Kristẹni sọ ní pàtó nípa ìyà — kì í ṣe gbogbo àwọn àṣà; tirẹ̀ nìkan. O lè gbà á gẹ́gẹ́ bí ìdáhùn pàtó kan, ní èdè kedere, láti ṣe àfiwé pẹ̀lú ohun tí o ti gbìyànjú.

Àwọn ọ̀rọ̀ díẹ̀ kọ́kọ́

• Jésù tí Násárétì jẹ́ olùkọ́ ẹ̀sìn Júù tí ó gbé ní Palẹ́sítáìnì ní ọ̀rúndún kìíní. Ohun tí àwọn Kristẹni sọ ni pé Ọlọ́run nínú ara ènìyàn ni òun pẹ̀lú. Ìjọba Róòmù pa á ní bí ọdún 30 AD pẹ̀lú ọ̀nà ìpaniyàn kan tí a ń pè ní àgbélébùú.
• Àgbélébùú jẹ́ ọ̀rọ̀ kúkúrú Kristẹni fún ìpaniyàn pàtó yẹn.
• Àjíǹde jẹ́ ohun tí àwọn Kristẹni sọ pé wọ́n rí Jésù láàyè ní ọjọ́ mẹ́ta lẹ́yìn ikú rẹ̀, láti ọ̀dọ̀ ọ̀pọ̀ ẹlẹ́rìí tí a darúkọ.
• Kristi jẹ́ orúkọ-ìpín, kì í ṣe orúkọ-ìdílé. Ìtumọ̀ Giriki ti ọ̀rọ̀ Heberu Mashiakh (Mèsáyà) ni — èyí tí ó túmọ̀ sí ẹni tí a fi òróró ororò sí.
• Àwọn Ìhìnrere jẹ́ ìtàn ìwàláàyè kúkúrú mẹ́rin ti Jésù — Mátíù, Máàkù, Lúùkù, àti Jòhánù.

Ìdáhùn kúkúrú àti òtítọ́

Àṣà Kristẹni kò ní àlàyé ìmọ̀-fọ́sọfí rírọrùn fún ìyà. Ó ní ohun mìíràn àti àjèjì: èrè náà pé Ọlọ́run fúnra rẹ̀ wọ inú ìyà dípò ṣíṣàlàyé rẹ̀ kúrò. Èyí kì í ṣe ìfọkànbalẹ̀ tó rọrùn. Ṣùgbọ́n ó jẹ́ àbùdá tí àṣà náà ní láti fún ọ.

Ìbéèrè náà jẹ́ olóòótọ́

Kò sí àṣà ẹ̀sìn tí ó dáhùn ìyà ní àbáláyé tí ó pari pátápátá. Ohunkóhun tí a sọ — pé ìyà ń pa wa lójú-ọgbọ́n, pé ó jẹ́ apá ètò tó tóbi tí a kò lóye, pé ó jẹ́ pípadà àwọn ìṣe tí a ṣe ní àkókò mìíràn — kò gba òṣèlé kúrò ní ọkàn ẹni tí ó ti pàdánù ọmọ rẹ̀, tí ó ní àrùn alágbára, tí ó ti rí ìbínú àwọn ènìyàn rẹ̀ tó nífẹ̀ẹ́ ní àárín ogun.

Èrè náà pé "ohun gbogbo ṣẹlẹ̀ fún ìdí" — ọ̀rọ̀ tí ènìyàn máa ń sọ — máa ń pa àìyẹ́sí. Ó ní àlàfo láti gbà gbọ́, ṣùgbọ́n nígbà tí ìyà ń jó, ó dabi pé ó ń tako iyebíye ìjìyà náà. Ohun tí àṣà Kristẹni sọ kì í ṣe èyí. Ó kì í sọ pé ìyà rẹ ní ìtumọ̀ tó pa mọ́ tí o kàn nílò láti rí. Ó sọ ohun mìíràn.

Ọlọ́run kò dúró ní ẹ̀gbẹ́

Ohun pàtàkì ti ìtàn Kristẹni jẹ́ Ọlọ́run tí kò dúró ní ẹ̀gbẹ́ ìyà. Gẹ́gẹ́ bí àwọn ìwé Ìhìnrere, Jésù dúró ní ibojì ọ̀rẹ́ kan tí orúkọ rẹ̀ ń jẹ́ Lásárù, ó sì sunkún — bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé, gẹ́gẹ́ bí àwọn ìwé tí kíkà, ó ti mọ̀ pé òun yóò mú u jí dìde. Èyí kì í ṣe ọ̀rọ̀ kúkúrú. Ó sunkún kí ó tó ṣe ohun tí ó dé láti ṣe.

Ohun tí èyí túmọ̀ sí: bí ọkàn ọmọ Ọlọ́run bá fọ́ nígbà tí ó dojú kọ ikú ọ̀rẹ́, nígbà náà bí ọkàn rẹ bá fọ́ pẹ̀lú, èyí kì í ṣe àìṣe ìgbàgbọ́. Ó jẹ́ ohun tí Ọlọ́run fúnra rẹ̀ ṣe.

Ìpilẹ̀ṣẹ̀: ohun kan tó kò bá ṣe yẹ kí ó rí

Àṣà Kristẹni sọ ohun pàtàkì kan nípa àyé yìí: pé ó kì bá ṣe yẹ kí ó rí bẹ́ẹ̀. Ìpẹtípẹtí ìpilẹ̀ṣẹ̀ Bíbélì sọ pé Ọlọ́run dá ayé ní dárẹ́dárẹ́. Ohun kan ti yà — bí àwọn ènìyàn àkọ́kọ́ ṣe yan láti gbé láìsí Ọlọ́run — gbogbo ìpilẹ̀ṣẹ̀ sì ṣubú lábẹ́ àbájáde. Èyí ni ìdí tí àrùn, ikú, àti ìwà ibi mọ̀ pé wọ́n kò tọ́. Wọ́n kò tọ́ nítòótọ́. Wọn jẹ́ ìfihàn pé nǹkan ti dàrú.

Èyí tó kéré tó dá ìrora rẹ lójú — Ọlọ́run kò ṣẹ̀dá ìyà gẹ́gẹ́ bí apá ètò tó dára. Ó jẹ́ ìfihàn pé ohun kan ti fọ́. Ìbínú rẹ sí ìyà náà tọ́. Ìmọ̀-ọkàn rẹ pé ó kì bá ṣe yẹ kí ó rí bẹ́ẹ̀ tọ́. Àṣà Kristẹni gba èyí kìí kọ̀.

Ìpèníjà náà: Ọlọ́run tí ó kú lábẹ́ àgbélébùú

Èyí ni ibi tí àṣà Kristẹni ṣe ohun tí ó yàtọ̀ pẹ̀lú. Kì í ṣe pé ó ṣàlàyé ìyà; ó sọ pé Ọlọ́run wọ inú rẹ̀.

Ìṣẹ̀lẹ̀ tó wà ní àárín àṣà Kristẹni ni ìṣẹ̀lẹ̀ kan tí ó ṣẹlẹ̀ ní bí ọdún 30 AD: Jésù — tí àṣà yìí sọ pé ó jẹ́ Ọlọ́run nínú ara ènìyàn — wọ́n pa á lábẹ́ àgbélébùú, ó jiyà àwọn ìjì gbogbo: ìpadà ọ̀rẹ́, ìjìyà ìpín, ikú gigùn àti ìpọ́njú. Èyí kì í ṣe ìtàn ìfẹ́ àwa ènìyàn fún Ọlọ́run; ó jẹ́ ìtàn Ọlọ́run tí ó wọ ìjìyà àwa.

Ọ̀rọ̀ tó dára jùlọ tí o lè ronú: àwọn ọmọlẹ́yìn àkọ́kọ́ rí Ẹlẹ́dàá Àgbáyé tí ó ń sokun lábẹ́ àgbélébùú nítorí àwọn. Èyí kò ṣàlàyé ìdí tí ìyà rẹ pàtó fi wà. Ṣùgbọ́n ó túmọ̀ sí pé Ọlọ́run tí o ń béèrè kì í ṣe ọba jìnnà tí ó ń wo láti ọ̀run. Ó jẹ́ ọkàn tí ó ti ní ọwọ́ rẹ̀ tí a fi sí òrín, tí ó mọ ìrora láti inú jáde.

Àbújáde: ìpèníjà àjíǹde

Ohun tí àwọn Kristẹni kéde lẹ́yìn àgbélébùú kì í ṣe pé "ohun gbogbo dára báyìí." Ohun tí wọ́n kéde ni pé wọ́n rí Jésù láàyè ní ọjọ́ mẹ́ta lẹ́yìn ìpaniyàn rẹ̀. Èyí jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ ìtàn, tó nilẹ̀ kọ́kọ́ nínú àkójọ Paulu olórí Kristẹni àkọ́kọ́ tí ó ṣe àkójọ àwọn ẹlẹ́rìí — ọ̀pọ̀ wọn ṣì wà láàyè nígbà tí ó kọ ọ́ ní bí ogún ọdún lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà.

Ohun tí àṣà Kristẹni sọ nípa àjíǹde kì í ṣe pé ó mú àṣàrò ìrora ti gba òye. Kò ṣe. Ohun tí ó túmọ̀ sí ni pé ìpẹ̀hìn ìtàn àgbáyé ní àmì gbangba tó wá. Pé ìyà kì í ṣe ọ̀rọ̀ ìparí. Pé Ọlọ́run ti ṣe ohun nínú ìtàn — pé wọ́n lè wádìí — tó tọ́ka sí pé ọjọ́ ńlá kan ń bọ̀ tí ìyà gbogbo yóò gba ìmúpadà.

Ohun tí àpẹ́pẹ́ ti Bíbélì sọ jẹ́: pé ọjọ́ kan, ní àyé tí Ọlọ́run mú padà, kò ní wà ikú mọ́, kò sí ìró, kò sí ẹkún, kò sí ìrora. Èyí kì í ṣe ìfọkànbalẹ̀ tí ó kọ ìjìyà rẹ; ó sọ pé yóò di ohun tí ó ti pàrẹ́.

Kì í ṣe gbogbo ìyà ni a túmọ̀

Ohun pàtàkì kan: àṣà Kristẹni kò sọ pé Ọlọ́run rán ìyà náà sí ọ̀dọ̀ rẹ láti kọ́ ọ ní ohun kan, tàbí láti fí ọ jìyà fún ẹ̀ṣẹ̀ tí o ṣe ní àkókò àgọ́. Èyí jẹ́ àìmọ̀-ọ̀tọ̀ wọpọ̀ tí ó pa ìgbàgbọ́ ọ̀pọ̀ ènìyàn. Nígbà tí Jésù pàdé ọkùnrin afọ́jú, gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú àwọn Ìhìnrere, àwọn ọmọlẹ́yìn rẹ̀ béèrè pé: "Ta ni ó dẹ́ṣẹ̀, ọkùnrin yìí tàbí àwọn òbí rẹ̀, tí a fi bí i ní afọ́jú?" Jésù dáhùn pé bẹ́ẹ̀kọ́ ọkùnrin yìí kò dẹ́ṣẹ̀, bẹ́ẹ̀kọ́ àwọn òbí rẹ̀. Ìjìyà náà kì í ṣe ìjìyà fún ẹ̀ṣẹ̀.

Ọ̀pọ̀ ìyà kò ní ìdí tí a lè rí lójú; àṣà Kristẹni jẹ́ olóòótọ́ nípa èyí. Ohun tí àṣà náà sọ kì í ṣe pé Ọlọ́run ní ìdí fún gbogbo ìṣẹ̀lẹ̀ pẹ̀lú, ṣùgbọ́n pé kò sí ìjìyà kankan tí kò lè ṣe lò ní àbáláyé — bí o ti gbà ọwọ́ Ọlọ́run.

Ohun tí èyí túmọ̀ sí lóòótọ́ ní àyíká

Èyí kì í ṣe ìfọkànbalẹ̀ tí o kàn ka. Bí o bá wà nínú ìrora gidi, èyí ni ohun pàtàkì.

O lè sọ òtítọ́ ohun tí o ní lòkàn fún Ọlọ́run. Pé o bínú. Pé o sọnù. Pé o kò gbọ́ ohunkóhun. Àdúrà inú àwọn Sáàmù — àwọn àdúrà tí àṣà Kristẹni gba láti ọ̀dọ̀ àṣà Júù — kún fún ìbínú àti àròyé sí Ọlọ́run. Ó dáa kí o sọ òtítọ́.

O kò ní láti rin ọ̀nà náà nìkan. Pé ìyà náà jẹ́ tirẹ̀ kì í túmọ̀ sí pé o gbọ́dọ̀ ru rẹ̀ nìkan. Ọ̀rọ̀ Kristẹni ní àkójọ àwọn ènìyàn tí ó rin ọ̀nà náà tí o lè bá pín ìjìyà rẹ. Bí àwọn iyẹn ti ṣe ọ́ ní kò dára nígbà àkọ́kọ́, ó dáa kí o gbìyànjú lẹ́ẹ̀kan síi, pẹ̀lú àwọn mìíràn.

Báwo si bayi?

Bí o bá ti dúró níbí ní àárín ìrora, ó dáa kí o bá ẹnìkan sọ̀rọ̀. Kì í ṣe nítorí pé wọn lè parí ohun tí ó ń ṣẹlẹ̀ — wọn kò lè. Ṣùgbọ́n kí o má rin ọ̀nà náà nìkan. Ìbárasọ̀rọ̀ wa kò gba owó, ó jẹ́ àdánilẹ́sẹ̀, ó sì wà ní èdè rẹ. Ìwọ ló ń bẹ̀rẹ̀ rẹ̀; ìwọ ló ń parí rẹ̀ nígbà tí o bá fẹ́.

Ibi tí èyí ti wá nínú Bíbélì

• Jòhánù 11:33–35 — Jésù sunkún ní ibojì ọ̀rẹ́ rẹ̀
• Róòmù 8:18–23 — ìpilẹ̀ṣẹ̀ tó ń kérora fún ìmúpadà
• Ìfihàn 21:3–4 — àdéhùn pé Ọlọ́run yóò pa ìṣẹ̀, ikú, àti ìrora rẹ́
• 1 Kọ́ríńtì 15:20–22 — àjíǹde gẹ́gẹ́ bí ìbẹ̀rẹ̀ ìmúpadà
• Sáàmù 34:18 — Ọlọ́run súnmọ́ àwọn tí ọkàn wọn fọ́
• Hébérù 4:15–16 — Jésù bí ẹni tí ó ti gba ohun gbogbo