Kí ni ìdí tí ibi fi ń ṣẹlẹ̀ sí ẹni rere?

Bí o bá ti kọ ìbéèrè yìí sí orí ojú-ọnà ìwáàrí, ó ṣeé ṣe pé ènìyàn kan wà nínú ọkàn rẹ. Ọmọ tí ó ti kú ní ọ̀dọ́. Ìyá tí àrùn jẹjẹrẹ ti ń pa lójú-ọnà. Ọrẹ́ tí ó ti ṣiṣẹ́ ní ọ̀nà rẹ̀ pẹ̀lú ìfọkànbalẹ̀, tí ìbáyé ọwọ́ awakọ̀ rọ̀ọ̀rùn ti pa. Tàbí àwọn ìṣe pílẹ̀ tó tóbi: àwọn ọmọ tí à kò mọ̀ tí ó ti kú nínú àjàkalẹ̀, àwọn ọkùnrin Borno tí ó pa àwọn ènìyàn àjèjì nínú ìjókòó wọn fúnra wọn.

Èyí kì í ṣe ìbéèrè ìmọ̀-fọ́sọfí lasan. Ó jẹ́ ìbéèrè ọkàn. Bí ó bá ní ìdáhùn rírọrùn, kò bá iyebíye ohun tó ṣẹlẹ̀ mu. Ọkàn rẹ ti mọ̀ pé.

O kò gbọ́dọ̀ ti gbé inú àṣà Kristẹni rí láti kà ohun tí ó wà nísàlẹ̀. Ojú-ìwé yìí ń gbé ìbéèrè náà ní gidi. Yorùbá ní ohun tí ó sọ nípa èyí; Ìsìláàmù ní tirẹ̀; ìjọsìn òrìṣà ní tirẹ̀. Èyí jẹ́ ọ̀kan ní pàtó.

Àwọn ọ̀rọ̀ díẹ̀ kọ́kọ́

• Jésù tí Násárétì jẹ́ olùkọ́ ẹ̀sìn Júù tí ó gbé ní Palẹ́sítáìnì ní ọ̀rúndún kìíní. Ohun tí àwọn Kristẹni sọ ni pé Ọlọ́run nínú ara ènìyàn ni òun pẹ̀lú. Ìjọba Róòmù pa á ní bí ọdún 30 AD pẹ̀lú ọ̀nà ìpaniyàn kan tí a ń pè ní àgbélébùú.
• Àgbélébùú jẹ́ ọ̀rọ̀ kúkúrú Kristẹni fún ìpaniyàn náà.
• Àjíǹde jẹ́ ohun tí àwọn Kristẹni sọ pé wọ́n rí Jésù láàyè ní ọjọ́ mẹ́ta lẹ́yìn ikú rẹ̀, láti ọ̀dọ̀ ọ̀pọ̀ ẹlẹ́rìí tí a darúkọ.
• Jobu jẹ́ ìwé Bíbélì àkọ́kọ́, ọ̀kan nínú àwọn ìwé Májẹ̀mú Láéláé, tí ó sọ ìtàn ọkùnrin tó dáa tí ipò rẹ̀ ti ṣubú pátápátá lẹ́yìn àyẹ̀wò Ọlọ́run.
• Sáàmù jẹ́ àkójọpọ̀ àwọn àdúrà àti orin 150 nínú apá àkọ́kọ́ Bíbélì.
• Ìfihàn jẹ́ ìwé tí ó kẹ́yìn Bíbélì, tí ó kọ́kọ́ sí àwọn Kristẹni ní àkókò ìjìyà.

Ìdáhùn kúkúrú àti òtítọ́

Àṣà Kristẹni kò ní àbáyé rírọrùn fún ìbéèrè yìí. Ohun tí ó ní jẹ́ ohun mìíràn, ó sì kún àjèjì. Ó sọ pé: Ọlọ́run kò dá ayé yìí láti ní irú àbájáde yìí, ohun kan ti dàrú láti àkókò àárín ìtàn ènìyàn, Ọlọ́run kò ti dá ohun gbogbo padà sí ipò tí ó yẹ ó wà — ṣùgbọ́n òun wọ inú ìpọ́njú láti dá ohun gbogbo padà.

Kò sí ohun tí àṣà Kristẹni sọ tí ó ṣàlàyé ìjìyà rẹ pàtó. Ohun tí ó ṣe ni èyí: ó ń tan ìmọ́lẹ̀ sí ọ̀nà tí ó pẹ́ ìjìyà gbogbo, kì í sì gbé ìjìyà rẹ̀ jọ.

Èrè náà kì í ṣe pé "ohun gbogbo ṣẹlẹ̀ fún ìdí"

Èyí ṣe pàtàkì láti pa mọ́. Ọ̀rọ̀ tí ọ̀pọ̀ ènìyàn ń sọ — pé "Ọlọ́run ní ìpinnu fún èyí," pé "ohun gbogbo ṣẹlẹ̀ fún ìdí," pé "kò sí ìjìyà tí kò ní àfojúsùn" — kì í ṣe ohun tí àṣà Kristẹni ti sọ ní àárín. Ó dà bí ìmọ́ràn tí ó ń bọ̀ láti àyíká tó ṣòro láti gba ní àkànpọ̀.

Nígbà tí Jésù pàdé ọkùnrin afọ́jú, gẹ́gẹ́ bí ọ̀kan nínú àwọn ìwé Ìhìnrere, àwọn ọmọlẹ́yìn rẹ̀ béèrè pé: "Olùkọ́, ta ni ó dẹ́ṣẹ̀, ọkùnrin yìí tàbí àwọn òbí rẹ̀, tí à fi bí i ní afọ́jú?" Wọ́n ní ìmọ̀ ti àkókò àpilẹ̀kọ pé ìjìyà jẹ́ ìjìyà fún ẹ̀ṣẹ̀ — pé bí o bá ní àrùn, ìwà ibi ni o ṣe; bí o bá pàdánù owó, ohun kan ti pòfo nínú ìpilẹ̀ṣẹ̀ rẹ. Jésù dáhùn pé bẹ́ẹ̀kọ́. Ọkùnrin náà kò ní afọ́jú nítorí ẹ̀ṣẹ̀; àwọn òbí rẹ̀ kò sì dẹ́ṣẹ̀ pẹ̀lú.

Ní ọ̀rọ̀ mìíràn, gẹ́gẹ́ bí Lúùkù ṣe kọ̀, àwọn ènìyàn sọ ọ̀rọ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ kan fún Jésù: àwọn àkànṣe tí àwọn ọmọ ogun Róòmù pa nínú àkójọ ẹbọ wọn. Jésù dáhùn ní tààrà pé àwọn tí ó kú náà kò "burú" ju àwọn mìíràn lọ. Tí ó tún sọ ìṣẹ̀lẹ̀ kan tó wà ní ọkàn àwọn ènìyàn ti àkókò náà — ilé tó ṣubú lulẹ̀ tó pa ènìyàn mẹ́jì-dín-lógún — ó sọ ohun kan-náà.

Èyí jẹ́ ohun pàtàkì láti ronú nípa rẹ̀ ní àyíká Yorùbá. Bí ènìyàn bá sọ pé ìpọ́njú rẹ jẹ́ ẹ̀san fún ohun tí o ṣe ní ìbí, tàbí pé "irú ìdílé rẹ" ni — èyí kì í ṣe ohun tí àṣà Kristẹni sọ. Jésù sọ̀ ọ́ kúrò.

Ohun mìíràn tó ti dàrú

Apá pàtàkì ti ohun tí àṣà yìí sọ ni pé ayé yìí kò bá ohun tí ó yẹ kí ó rí mu. Ní ìpilẹ̀ṣẹ̀ Bíbélì, Ọlọ́run dá ohun gbogbo "ó sì rí pé ó dá dáradára." Kò sí àrùn, ikú, ìjìyà, tàbí ìwà ibi nínú ipò ìpilẹ̀ṣẹ̀ náà. Ohun kan ṣẹlẹ̀ — àṣà yìí ń pe é ní àìsí-àlàfo — láti àkókò tí àwọn ènìyàn àkọ́kọ́ yan láti gbé láìsí Ọlọ́run, ohun gbogbo sì ṣubú lábẹ́ àbájáde rẹ̀.

Èyí ní ohun méjì pàtàkì.

Ọkàn: ìbínú rẹ sí ìjìyà tọ́. Èrè rẹ pé èyí kì bá ṣe yẹ kí ó rí bẹ́ẹ̀ tọ́. Ohun tí o ní lókàn pé ayé yìí kò bá àlàfo ohun gbogbo mu kì í ṣe ìmọ̀-àìsí; ó jẹ́ ìtẹ́jọ́ olóòótọ́. Ohun gbogbo tó ti dàrú, gẹ́gẹ́ bí àṣà yìí, ti dàrú lóòótọ́. Ọlọ́run kò dá àwọn ọmọdé láti kú nínú àjàkalẹ̀. Ó kò dá ayé tí àwọn ọkùnrin pa àwọn àjèjì nínú ìjókòó wọn. Ìbínú rẹ sí àwọn ohun yìí bá ìjìnlẹ̀ àṣà yìí mu.

Èkejì: ìjìyà kì í ṣe ti àárín ètò Ọlọ́run. Ó jẹ́ ohun tí Ọlọ́run ń ṣiṣẹ́ láti dá padà. Ó kì í ṣe àpẹẹrẹ tí Ọlọ́run rán; ó jẹ́ ohun tí ó ní láti yanjú.

Ìwé Jobu

Ìwé Bíbélì kan kọ́kọ́ wá ìbéèrè yìí ní tààrà. Ó ń pè Jobu, ó sì jẹ́ nípa ọkùnrin kan tí àṣà náà sọ pé ó dára gan-an. Jobu pàdánù gbogbo ohun — ọmọ rẹ̀ mẹ́wàá kú ní ọjọ́ kan, ohun-ìní rẹ̀ pàdánù, àìlera láti orí dé ẹsẹ̀. Àwọn ọ̀rẹ́ rẹ̀ wá láti tu u sí, ṣùgbọ́n wọ́n parí ní kíkọ́ ọ pé èyí gbọ́dọ̀ jẹ́ ẹ̀san ti ohun búburú kan tí Jobu ṣe.

Ìṣòro: àṣà yìí sọ wọ́n pé wọ́n jẹ́ àìṣe-tọ́. Ọlọ́run fúnra rẹ̀ ní ìparí ìwé náà sọ́ pé àwọn ọ̀rẹ́ Jobu kò sọ òtítọ́ nípa òun, bí Jobu ṣe ṣe. Jobu kò ní ìpọ́njú nítorí ẹ̀ṣẹ̀ rẹ̀.

Ṣùgbọ́n èyí kì í ṣe ohun tó pa àṣà ìwé Jobu. Jobu béèrè ìbéèrè rẹ̀ ní tààrà — ó ní àròyé sí Ọlọ́run fún àárín ọ̀pọ̀ orí, ó sì sọ pé ojú-ìwé Ọlọ́run kò dára. Ní ìparí, Ọlọ́run sọ̀rọ̀ sí Jobu — ṣùgbọ́n kì í ṣe pẹ̀lú àlàyé. Ó sọ̀rọ̀ pẹ̀lú ìbéèrè ti àárín, ó ń béèrè bóyá Jobu mọ̀ bí ó ti dá àgbáyé, bí ẹnipé fún kíkó Jobu sí ipò tí ó tọ́. Apá tó ṣe pàtàkì jùlọ: lẹ́yìn èyí, Jobu sọ pé "mo ti gbọ́ nípa rẹ̀ pẹ̀lú etí, ṣùgbọ́n nísinsìnyí ojú mi ti rí ọ." Ohun tí ó nílò kì í ṣe àbáyé. Ó jẹ́ ìfojú-Ọlọ́run.

Èyí ṣe pàtàkì láti gba ní àyẹ́: Bíbélì kò gbìyànjú láti pa ìbéèrè náà rẹ́. Ó gbìyànjú láti dá ìbéèrè ní àwùjọ.

Apá àjèjì: Ọlọ́run tí ó wọ ìjìyà

Ohun pàtàkì jùlọ nínú ohun tí àṣà yìí sọ kì í ṣe ọ̀rọ̀ ìmọ̀-fọ́sọfí. Ó jẹ́ ìṣẹ̀lẹ̀ ìtàn. Jésù — tí àṣà yìí sọ pé ó jẹ́ Ọlọ́run nínú ara ènìyàn — wọ́n pa á lábẹ́ àgbélébùú.

Ohun tí èyí túmọ̀ sí ní pàtó: Ọlọ́run kò wo ìjìyà ènìyàn láti ọ̀run gígà jìnnà. Ó wọ inú rẹ̀. Ó mọ ọ̀rọ̀ ti ìbàjẹ́, ti ìpadà àwọn ọ̀rẹ́, ti ìjìyà ìpín, ti ikú lójú. Bí o bá ń béèrè "ǹjẹ́ Ọlọ́run mọ̀ ohun tí mo ń lọ?" — ìdáhùn àṣà yìí ní jẹ́ pé Ọlọ́run mọ̀ ọn láti inú jáde, kì í ṣe láti ìta.

Èyí kò pa ìjìyà rẹ rẹ́. Kò dá àbúrò rẹ padà bá ọ̀rọ̀ ìtumọ̀. Ohun tí ó ṣe ni èyí: ó fihàn pé Ọlọ́run kò jìnnà sí ìbí rẹ. Ọkàn tí ó ṣẹ́ ni ojú-Ọlọ́run pàtàkì jùlọ nínú àṣà yìí — bí ó ṣe rí lábẹ́ àgbélébùú.

Àbáyé tó ń bọ̀

Ìparí ohun tí àṣà yìí ní láti sọ kì í ṣe ọ̀rọ̀ ìbí. Ó jẹ́ ọ̀rọ̀ tó kẹ́yìn: pé ọjọ́ kan ń bọ̀, gẹ́gẹ́ bí ìwé tó kẹ́yìn Bíbélì ti sọ, tí kò ní wà "ikú mọ́, kò sí ìró, kò sí ẹkún, kò sí ìrora — nítorí ìpinlẹ̀ àkọ́kọ́ ohun ti kọjá lọ." Eleyi kì í ṣe ìfọkànbalẹ̀ tí ó kọ ìpọ́njú lónìí. Ó jẹ́ ohun mìíràn: ìpinnu pé ìpọ́njú kì í ṣe ọ̀rọ̀ ìparí.

Àjíǹde Jésù jẹ́ àmì àṣà yìí pé èyí jẹ́ òtítọ́ — pé ikú àti ìjìyà kò ní ọ̀rọ̀ tó kẹ́yìn. Bí ó bá ṣẹlẹ̀ — èyí tí o lè wádìí, ó sì ní ojú-ìwé tirẹ̀ — ó túmọ̀ sí pé àbáyé tó ti pa àpapọ̀ ìpọ́njú rẹ́ ti bẹ̀rẹ̀ ní ìtàn.

Bí o ti ń gbé lónìí

Eleyi kì í ṣe ìpèsè dídára kíákíá. O kò ní ní àbáyé tó pa àlàfo nínú ọkàn rẹ tó wà nísinsìnyí. Ohun tí ó wà nísàlẹ̀ jẹ́ otito mẹ́ta tí àṣà yìí sọ.

Ìṣẹ̀mí Ọlọ́run kì í ṣe àbáyé fún ìpọ́njú; ó jẹ́ ènìyàn tó wà pẹ̀lú rẹ. Bíbélì kún fún àwọn àdúrà ti àwọn ènìyàn tí ó ń jagun pẹ̀lú Ọlọ́run — Sáàmù 13 bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú "Olúwa, yóò ti pẹ́ tó tí o ó gbàgbé mi?" Ó dáa kí o sọ àwọn ohun yìí ní gidi.

O kò gbọ́dọ̀ wà nìkan. Pé ohun ti ṣẹlẹ̀ sí ọ kì í túmọ̀ sí pé o gbọ́dọ̀ ru ẹrù náà nìkan. Àwọn ènìyàn tí wọ́n ti rin ọ̀nà náà ṣì wà.

Báwo si bayi?

Bí o bá ti dúró níbí ní àárín ọkàn fífọ́, ó dáa kí o bá ẹnìkan sọ̀rọ̀. Kì í ṣe nítorí pé wọn lè ṣàlàyé ohun tó ti ṣẹlẹ̀ — wọn kò lè. Ṣùgbọ́n kí o má rin ọ̀nà náà nìkan. Ìbárasọ̀rọ̀ wa kò gba owó, ó jẹ́ àdánilẹ́sẹ̀, ó sì wà ní èdè rẹ. Ìwọ ló ń bẹ̀rẹ̀ rẹ̀; ìwọ ló ń parí rẹ̀ nígbà tí o bá fẹ́.

Ibi tí èyí ti wá nínú Bíbélì

• Jòhánù 9:1–3 — Jésù ń kọ ìmọ̀ pé ìjìyà jẹ́ ìjìyà fún ẹ̀ṣẹ̀
• Lúùkù 13:1–5 — Jésù ń sọ̀rọ̀ sí ìṣẹ̀lẹ̀ ti àwọn ènìyàn tí ó kú
• Jobu 1:8–12 — bí ìjìyà Jobu ṣe bẹ̀rẹ̀
• Róòmù 8:18–23 — gbogbo àgbáyé ń kérora fún ìmúpadà
• 2 Kọ́ríńtì 4:16–18 — ìpọ́njú àkókò àti ìjìnlẹ̀ tó kẹ́yìn
• Ìfihàn 21:3–4 — ọjọ́ tí kò ní sí ìpọ́njú mọ́

---

Bí o bá ní ìmọ̀lára pé o yẹ kí o ní ènìyàn láti bá sọ̀rọ̀ nísinsìnyí — pàápàá bí o bá ti ronú nípa pípa ara rẹ — ní Nàìjíríà, Iranlowo Foundation (08032500005) ń pèsè ìrànlọ́wọ́ ní ìbí ọkàn. Sọ̀rọ̀ sí ẹnìkan tó wù ọ́.