Tôi có quá đổ vỡ để đến với Đức Chúa Trời không?

Nếu bạn đã đến trang này, có thể bạn không đang đặt câu hỏi này một cách trừu tượng. Có thể có điều gì đó cụ thể — một mối quan hệ bạn đã phá vỡ, một thói quen bạn không thể bỏ, một quá khứ mà bạn nghĩ không ai có thể biết, một cảm giác bạn đã đi quá xa đến nỗi không có đường về.

Trang này được viết cho người đó. Nó không cố làm bạn cảm thấy tốt hơn bằng những lời sáo rỗng. Nó trình bày điều truyền thống Cơ Đốc thực sự nói về câu hỏi này — và câu trả lời, kiên định trong hai ngàn năm, không phải là "không, bạn không quá đổ vỡ." Nó là một điều mạnh hơn thế.

Một vài từ trước.

Dành cho người đọc không có nền tảng nhà thờ:

• Chúa Giê-su người Na-xa-rét là một thầy giáo tôn giáo người Do Thái sống ở thế kỷ thứ nhất tại vùng Pa-le-xtin. Tuyên bố của truyền thống Cơ Đốc là Ngài cũng chính là Đức Chúa Trời mang hình hài con người. Ngài bị chính quyền La Mã hành hình khoảng năm 30 SCN bằng phương pháp gọi là thập tự giá.
• Thập tự giá là cách nói gọn của truyền thống Cơ Đốc để chỉ cuộc hành hình đó.
• Tội lỗi, theo cách dùng Cơ Đốc, không chỉ là hành vi xấu cụ thể. Nó là tình trạng rộng hơn của việc lệch khỏi cách mọi sự đáng lẽ phải có.
• Ân điển là từ Cơ Đốc dùng để chỉ sự ưu ái không kiếm được — Đức Chúa Trời đối xử với một người bằng lòng tốt mà người đó không kiếm được và không thể kiếm được.
• Các sách Phúc Âm là bốn tiểu sử ngắn về cuộc đời Chúa Giê-su, được những người theo Ngài viết trong vòng vài thập kỷ sau khi Ngài chết.
• Phao-lô là một lãnh đạo Cơ Đốc thời kỳ đầu đã viết khoảng một phần ba phần mới của Kinh Thánh. Trước khi trở thành người Cơ Đốc, ông sống bằng việc đi săn người Cơ Đốc.

Câu trả lời ngắn và thành thật

Câu trả lời của truyền thống Cơ Đốc cho câu hỏi "Tôi có quá đổ vỡ không" không phải là "không, bạn không đổ vỡ đâu." Nó nghiêm túc về sự đổ vỡ. Câu trả lời là: vâng, bạn đổ vỡ — và đó là chính lý do Chúa Giê-su đã đến. Toàn bộ điểm là Ngài đến cho những người không thể tự sửa được. Bạn không phải là ngoại lệ với điều Ngài đến để làm; bạn là trường hợp mà Ngài đến để làm.

Cách Chúa Giê-su tự nói về việc Ngài đến để làm gì

Trong các sách Phúc Âm, có một cảnh ngắn nhưng quyết định. Chúa Giê-su đang ăn tại nhà của một người thu thuế — một nghề nghiệp trong văn hóa Do Thái thế kỷ thứ nhất gắn liền với phản bội (người thu thuế làm việc cho chính quyền La Mã chiếm đóng) và gian lận. Những người tôn giáo của thời đó phàn nàn rằng Chúa Giê-su ăn với loại người sai. Theo sách Phúc Âm của Lu-ca, câu trả lời của Chúa Giê-su là:

Không phải người khỏe mạnh cần thầy thuốc, song là người đau ốm. Ta không phải đến gọi kẻ công bình hối cải, song gọi kẻ có tội.

Đây là một câu nói cần được nghe rõ. Chúa Giê-su không nói: "tôi đến để giúp đỡ cả người tốt và người xấu." Ngài nói gì đó cụ thể hơn: tôi đến cho người đau ốm. Người khỏe mạnh không cần tôi. Truyền thống Cơ Đốc theo lịch sử đã đọc điều này như một câu phát biểu trực tiếp về nhóm người mà Chúa Giê-su nhằm đến — không phải những người đã sắp xếp xong cuộc đời mình, mà những người chưa.

Nếu bạn cảm thấy bạn quá đổ vỡ để đến, bạn đang mô tả chính loại người mà Chúa Giê-su, theo lời Ngài, đã đến để gặp.

Câu chuyện về người con đi xa

Có một câu chuyện trong các sách Phúc Âm mà người Việt sẽ nhận ra ngay ở tầng cảm xúc, ngay cả khi các chi tiết khác. Chúa Giê-su, theo sách Phúc Âm của Lu-ca, kể câu chuyện này:

Một người cha có hai con trai. Người con út yêu cầu phần tài sản mình sẽ thừa kế — yêu cầu, theo văn hóa thời đó, có nghĩa gần như là "thưa cha, con ước gì cha đã chết rồi." Người cha đưa cho anh ta. Người con út ra đi đến một xứ xa, lãng phí mọi điều trong đời sống phóng đãng, và cuối cùng phải đi chăn heo — công việc thấp nhất, gắn liền với sự ô uế trong văn hóa Do Thái thời đó.

Đến điểm này, người con quyết định trở về. Anh ta dự định nói với cha: "con đã phạm tội với Trời và với cha. Con không xứng đáng được gọi là con cha. Xin nhận con như một người làm thuê."

Cảnh tiếp theo là cảnh trung tâm của câu chuyện:

Khi còn ở đàng xa, cha nó thấy thì động lòng thương xót, chạy ra ôm lấy cổ mà hôn.

Lưu ý điều này. Người con chưa đến nơi. Anh ta chưa nói xong lời xin lỗi đã chuẩn bị. Người cha không đợi xin lỗi xong. Người cha chạy — điều mà trong văn hóa phụ hệ thời đó, một người cha có địa vị không bao giờ làm. Người cha tự làm mất mặt mình để rút ngắn khoảng cách giữa mình và đứa con đã đi xa.

Truyền thống Cơ Đốc theo lịch sử đã đọc câu chuyện này như mô tả về việc Đức Chúa Trời chào đón những người trở về. Câu chuyện không bắt đầu với việc đứa con dọn dẹp mình rồi mới được nhận về. Nó bắt đầu với việc người cha thấy đứa con từ xa và chạy ra.

Trong câu chuyện cũng có người anh cả — người chưa đi xa, làm việc đúng cho cha mình, và bực bội khi đứa em trở về được tiếp đón. Câu chuyện không bỏ rơi người anh cả; người cha đi ra với anh ta nữa. Nhưng nhân vật được hệ thống tôn giáo của thời đó cho là không xứng đáng nhất — đứa con đi xa — chính là nhân vật mà câu chuyện đặt vào vòng tay đầu tiên.

Lập luận của Phao-lô từ chính tiểu sử của ông

Có một câu phát biểu khác trong phần mới của Kinh Thánh đặc biệt liên quan đến câu hỏi này. Phao-lô — người trước khi trở thành lãnh đạo Cơ Đốc đã săn bắt người Cơ Đốc để giết — viết về mình theo cách này, trong một lá thư gửi cho một người trẻ tên Ti-mô-thê:

Đức Chúa Jêsus Christ đã đến trong thế gian để cứu vớt kẻ có tội, ấy là lời chắc chắn, đáng đem lòng tin trọn vẹn mà nhận lấy; trong những kẻ có tội đó ta là đầu.

Cụm từ trong những kẻ có tội đó ta là đầu trong câu này không phải là sự khiêm tốn theo công thức. Phao-lô đang nói thật. Ông đã ra lệnh cho việc giết những người Cơ Đốc. Ông đã đứng nhìn khi một trong những lãnh đạo Cơ Đốc đầu tiên bị ném đá đến chết. Sau đó, theo lời ông kể, ông gặp Chúa Giê-su còn sống trên đường đến một thành phố tên là Đa-mách, và mọi điều đã thay đổi.

Lập luận mà truyền thống Cơ Đốc đã rút ra từ tiểu sử của Phao-lô là: nếu Phao-lô không quá đổ vỡ, bạn cũng không. Có một loại người đã được trao ân điển và sau đó đã viết khoảng một phần ba phần mới của Kinh Thánh, người mà tiểu sử của ông bắt đầu với việc giết người Cơ Đốc. Truyền thống không giấu phần đó. Nó để nó trong văn bản, ở phần đầu, vì nó là cốt lõi của tuyên bố.

Cảm giác xấu hổ trong văn hóa Việt

Trong văn hóa Việt Nam, có một sự nhạy cảm sâu sắc đối với mất mặt — đến cảm giác đã làm điều gì đó không thể được tha thứ trước gia đình, trước cộng đồng, trước tổ tiên. Cảm giác đó là thật, và nó không phải là một sự kém cỏi cần được khắc phục. Nó phản ánh cách văn hóa Việt hiểu sâu sắc rằng các hành động có hậu quả thật trong các mối quan hệ.

Tuyên bố Cơ Đốc không xóa bỏ cảm giác đó bằng cách giả vờ rằng các hành động không có hậu quả. Nó nói gì đó khác. Nó nói rằng có một Đấng đã trả chi phí đó từ phía Ngài, để bạn có thể trở về mà không phải mang theo gánh nặng phải tự kiếm được lối trở về.

Đây là điều ân điển có nghĩa trong cách dùng Cơ Đốc. Không phải là điều bạn đã làm không quan trọng. Không phải là việc lờ đi. Mà là việc chi phí đã được trả bởi người khác, để bạn có thể được chào đón.

Câu hỏi mà Chúa Giê-su đặt ngược lại

Có một câu mà Chúa Giê-su được ghi lại là đã nói, trong sách Phúc Âm của Giăng, đáng được nhắc đến trực tiếp:

Hễ ai cha cho ta sẽ đến cùng ta, kẻ đến cùng ta thì ta không bỏ ra ngoài đâu.

Cụm từ không bỏ ra ngoài đâu trong câu này, trong văn bản gốc, mang một sức nặng đặc biệt — gần với "tôi tuyệt đối sẽ không." Không có điều kiện. Không có ngưỡng đổ vỡ tối đa. Câu nói được đưa ra như một sự bảo đảm cho bất kỳ ai đang đến.

Nếu bạn đang đọc trang này và đang cảm thấy bạn quá đổ vỡ, lời câu này là dành trực tiếp cho tình huống đó. Truyền thống Cơ Đốc giữ tuyên bố này không phải vì nó hữu ích mà vì nó được tin là chính lời Chúa Giê-su về vấn đề.

Còn bây giờ thì sao?

Nếu bạn đang ngồi với cảm giác bạn quá đổ vỡ — và đặc biệt nếu có gì đó cụ thể đằng sau cảm giác đó mà bạn chưa bao giờ kể với ai — bạn có thể nói chuyện về nó. Cuộc trò chuyện của chúng tôi là miễn phí, riêng tư, và bằng tiếng Việt. Bạn bắt đầu nó; bạn kết thúc nó bất cứ lúc nào. Không có yêu cầu bạn phải đến với câu chuyện đã được sắp xếp. Bạn có thể đến với câu chuyện như nó đang là.

Nếu bạn đang có ý nghĩ tự làm hại mình hoặc kết thúc cuộc sống, làm ơn gọi đường dây trợ giúp tại địa phương. Ở Việt Nam: các đường dây tâm lý tại các bệnh viện lớn. Ở Mỹ: 988. Ở Úc: Lifeline 13 11 14. Bạn không cần phải xử lý điều này một mình.

Điều này đến từ đâu trong Kinh Thánh

• 1 Ti-mô-thê 1:15 — "trong những kẻ có tội đó ta là đầu" — Phao-lô tự mô tả mình
• Lu-ca 15:11–32 — câu chuyện về người con đi xa và người cha chạy ra đón
• Lu-ca 5:31–32 — "không phải người khỏe mạnh cần thầy thuốc, song là người đau ốm"
• Giăng 6:37 — "kẻ đến cùng ta thì ta không bỏ ra ngoài đâu"
• Ê-sai 1:18 — "dầu tội các ngươi như hồng điều, sẽ trở nên trắng như tuyết"
• Rô-ma 5:8 — "khi chúng ta còn là người có tội, thì Đấng Christ vì chúng ta chịu chết"