Nawezaje kuwa Mkristo?

Kama unauliza swali hili kwa dhati, kwanza: hili ni swali zuri kuuliza. Halikuhitaji ujue jibu mapema. Halihitaji uwe na maisha yaliyokunjwa vizuri. Halihitaji ushiriki katika sherehe yoyote ya kanisa kabla ya kuanza kufikiri kuhusu hilo.

Watu wengi wanaouliza swali hili wanafikiri jibu ni jambo refu na lenye fumbo — kwamba kuna mafunzo ya miaka mingi, sherehe za siri, masharti ya kuwa mtu mzuri kwanza. Lakini hakuna hivyo. Jibu ni la wazi, na linafaa kuelezwa kwa lugha rahisi.

Maneno machache kwanza

Kwa msomaji ambaye hana mazoea na maneno ya Kikristo:

• Yesu wa Nazareti alikuwa mwalimu wa kidini wa Kiyahudi aliyeishi katika eneo la Palestina katika karne ya kwanza. Dai la Wakristo ni kwamba alikuwa pia Mungu katika sura ya mwanadamu. Aliuawa na serikali ya Kirumi karibu mwaka 30 BK kwa njia inayoitwa kusulubiwa.
• Msalaba ni neno la mkato ambalo Wakristo wanalitumia kumaanisha kuuawa kwake Yesu hadharani.
• Ufufuo, katika fikra ya Kikristo, ni dai kwamba Yesu, baada ya kuuawa kwake, alionekana hai siku tatu baadaye na mashahidi kadhaa walioitwa kwa majina.
• Dhambi, katika maandiko ya Kikristo, siyo tu tabia mbaya. Ni hali pana ya kutokuwa katika upatano na vile mambo yalivyokusudiwa kuwa — na vitendo mahususi vinavyotoka katika hali hiyo.
• Wokovu, katika maandiko ya Kikristo, inamaanisha kufanywa sahihi na Mungu — ikiwa ni pamoja na kusamehewa, kurejeshwa, na kuingizwa katika aina ya maisha na Mungu ambayo wanadamu walikusudiwa kuyaishi. Sio tu kuhusu kwenda mbinguni baada ya kufa; ni kuhusu sura yote ya kuwa na uhusiano na Mungu tena.
• Neema ni neno la Kikristo la upendeleo usiopaswa — Mungu kumtendea mtu wema ambao hakuufanya kustahili.
• Roho Mtakatifu — kulingana na fikra ya Kikristo — ni Mungu mwenyewe akiwepo na akifanya kazi ndani ya watu na duniani.
• Kristo ni cheo, siyo jina la ukoo. Ni tafsiri ya Kigiriki ya neno la Kiebrania Mashia (Masihi) — likimaanisha aliyetiwa mafuta.

Jibu fupi na la kweli

Kuwa Mkristo, katika muundo wake wa msingi, ni mambo matatu: kukubali kwamba Mungu ni Mungu na wewe siyo, kuamini kwamba Yesu ni nani anavyodai kuwa na alichofanya alichofanya, na kuingia katika maisha na yeye kwa kumwomba kuwa Bwana wa maisha yako. Hakuna sherehe ya lazima kabla ya hilo. Inaanza kwa moyo na maneno.

Hatua ya kwanza: kukubali ukweli rahisi

Kabla ya chochote, kuna kukubali kitu unachoenda kinyume nacho. Wakristo wanasema kila mtu ana hali ya dhambi — sio kwamba kila mtu ni mhalifu wa kutisha, bali kwamba hakuna mtu anayeishi vile alivyokusudiwa. Kila mtu, kwa namna fulani, amekosa lengo. Hii ni picha ambayo Wakristo wanatumia ili kueleza wapi mwanadamu yuko leo: si vile alivyokusudiwa kuwa.

Hii siyo lazima ihusike na kujihukumu kwa ukali. Ni kukubali ukweli wa wazi: kuna jinsi mambo yalipaswa kuwa, na yaliyo siyo hivyo, na wewe ni mojawapo ya sababu. Kama uko hapa, una hatua moja mbele.

Hatua ya pili: kuelewa kile Yesu alichofanya

Wakristo wanasema Mungu alijionyesha katika mtu mahususi — Yesu wa Nazareti. Yesu aliishi miaka 33, alifundisha, alipona watu, na hatimaye aliuawa hadharani kwa kusulubiwa karibu mwaka 30 BK. Wakristo wanasema kifo chake hakikuwa ajali wala kosa la kihistoria — ilikuwa njia ambayo Mungu mwenyewe alichukua adhabu ambayo wanadamu walistahili kwa ajili ya kutokuwa sahihi na yeye.

Hii ni picha ya kibiashara: deni linabaki, na mtu mmoja anaamua kulilipa kwa niaba ya mwingine. Picha nyingine ya Kikristo: hospitali — mwanadamu ni mgonjwa wa kufa, na Yesu anatoa dawa kwa gharama yake mwenyewe.

Kisha — na hii ndio jambo lenye uzito — Wakristo wanasema Yesu hakubaki amekufa. Siku tatu baadaye, alionekana hai. Sio mzimu wala maono ya watu wachache; mashahidi wengi walioitwa kwa majina walidai walimwona. Kama hilo halikutokea, hakuna kitu zaidi cha kuzungumza. Kama lilitokea, basi kifo chake hakikuwa shindano la kupotea.

Paulo, kiongozi wa kwanza wa Wakristo, alielezea jambo hili kwa Wakristo wa Rumi takriban mwaka 57 BK kwa maneno haya:

Bali Mungu aonyesha pendo lake yeye mwenyewe kwetu sisi, kwa kuwa Kristo alikufa kwa ajili yetu, hata tulipokuwa tungali wenye dhambi.

Maana ni: Mungu hakusubiri uwe mtu mzuri kabla ya kukufia. Alifanya hivyo wakati hujui hata. Hilo halikuwa malipo kwa wema wako; lilikuwa zawadi ambayo haikuwa imefanywa kustahili.

Hatua ya tatu: kumjibu

Hapa ndipo wengi wanaposhindwa, siyo kwa sababu inashida, bali kwa sababu inaonekana rahisi sana. Hakuna mtihani wa kufaulu kwanza. Hakuna kazi ya kufanya kabla ya kuanza. Unachofanya ni kukabidhi maisha yako kwa Yesu na kumkubali kama Bwana — yaani, kama mwenye haki ya kuyaongoza.

Hili linaonekana katika maandiko ya Kikristo kwa namna mbili. Mojawapo ni kile ambacho Paulo alikiandika kwa Wakristo wa Rumi:

Kama ukiungama kwa kinywa chako kwamba Yesu ni Bwana, na kuamini moyoni mwako ya kuwa Mungu alimfufua katika wafu, utaokoka.

"Bwana" hapa, katika matumizi ya kwanza ya Wakristo, ni cheo cha imani kwa Yesu — likimaanisha mwenye mamlaka halali juu ya maisha ya mtu, siyo namna ya kawaida ya kumwita mtu. Kukiri Yesu ni Bwana ni kusema: ninakubali kwamba yeye ni nani anavyodai kuwa, na ninajitenga kwake kwa ajili ya maelekezo.

Jambo la pili ni hili: hili linaweza kufanyika kwa sala fupi sana. Hakuna maneno ya kichawi. Lakini sala kama hii inaweza kuwa nzuri:

"Yesu, ninakubali kwamba sijaishi vile nilivyokusudiwa kuishi. Ninaamini kwamba ulikufa kwa ajili yangu na ukafufuka. Nakukabidhi maisha yangu kwako sasa. Nataka kufuata wewe."

Maneno hayasababishi mabadiliko. Kile ambacho moyo wako unasema kupitia maneno ndicho kinacholeta mabadiliko.

Kile kinachofuata

Wakristo wanasema kwamba mtu anapomkubali Yesu kwa namna hii, kitu kinatokea ndani. Mungu mwenyewe — kwa namna ya Roho Mtakatifu — anaanza kuishi ndani ya mtu na kumbadilisha. Sio mabadiliko ya papo hapo katika hisia. Ni mabadiliko ya muda mrefu, ya polepole, ya kweli.

Mara nyingi hatua zifuatazo ni za kawaida:

Anza kusoma Injili moja — Marko ni rahisi kuanza nayo, na ina dakika tisini hivi za kusomwa. Tafsiri ya Biblia Habari Njema (BHN) ni rahisi kueleweka kwa Kiswahili cha kisasa.

Pata kanisa la afya — kundi la Wakristo wanaokutana mara kwa mara, ambao ni waaminifu kwa Yesu na ambao wanaweza kukusaidia kuelewa zaidi. Sio kanisa lolote ni nzuri; tafuta lile ambalo wapendwa wake wanafuata Biblia kwa dhati na wanaonyeshana upendo wa kweli.

Anza kuongea na Mungu — kuomba — kwa lugha yako mwenyewe, kwa unyofu, bila kufuata utaratibu. Hakuna njia "sahihi" ya kuomba. Ni kuongea na Mungu kama vile ungeongea na rafiki anayekupenda.

Hutaweza kufanya kila kitu sawa. Hilo siyo lengo. Lengo ni kuingia katika uhusiano huu na kumwacha Mungu akusaidie kuendelea kukua.

Hii ni kwa wewe?

Huhitaji kuwa mtu mzuri kwanza. Huhitaji kuelewa kila kitu. Huhitaji kupiga magoti kanisani. Unachohitaji ni kukubali kwamba unahitaji msaada, kuamini kwamba Yesu ndiye anayetoa msaada huo, na kumwomba akupokee.

Hii siyo dini ya Wazungu. Wakristo wapo kila pembe ya dunia, na ndani ya Afrika Mashariki, ujumbe huu umekuwepo kwa miaka mingi kabla ya wakoloni. Lakini hata bila historia hiyo, ujumbe ni wazi: Yesu si mtu wa mahali fulani. Anatoa mwaliko sawa kwa kila mtu.

Na sasa?

Kama tayari umeshafanya uamuzi huu, lakini bado una maswali ya jinsi ya kuendelea — au kama bado hujajua na unataka kuzungumza kuhusu kile kinachokuzuia — unaweza kuanzisha mazungumzo. Mazungumzo yetu ni ya bure, ya faragha, na kwa lugha yako. Wewe unaanzisha; wewe unamaliza wakati wowote unaotaka.

Hii inatoka wapi katika Biblia

• Warumi 10:9–10 — "kama ukiungama kwa kinywa chako kwamba Yesu ni Bwana..."
• Matendo 16:30–31 — swali la mlinzi wa gereza la Filipi alipouliza vivyo hivyo
• Yohana 1:12 — kupokea Yesu kunafanya nini
• Matendo 2:38 — hotuba ya kwanza ya hadharani ya Wakristo
• Waefeso 2:8–9 — wokovu ni zawadi, siyo malipo
• Warumi 5:8 — Mungu hakusubiri uwe mzuri kabla ya kukutendea wema