በእግዚአብሔር ላይ መቆጣት ይፈቀዳል ወይም?

ይኼ ጥያቄ ምሁራዊ አይደለም። የተወሰነ ሰው የተወሰነ ቦታ ላይ ይኖራል። ምናልባት የተወሰነ ቅርብ ሰው ሞተ። ምናልባት የተወሰነ ጸሎት ለረዥም ጊዜ ምላሽ የለውም። ምናልባት የተወሰነ ጭቆና ለማንኛውም ጥፋት ቅርጽ ላልሰራ ሰው ላይ ደርሷል። በውስጥ የተወሰነ ቁጣ ይነሣል — "ለምን ይኼ ይደርሳል?" ብሎ ይጮኻል። ግን ራሱ የተወሰነ ድምፅ ይነግራል — "እንዲህ ማሰብ ግን ኃጢአት አይደለም ወይም?"

ይኼ ገጽ ለዚህ ቦታ የተወሰነ ቅርብ ቃላት ይኖረዋል። የክርስቲያን ትውፊት ስለ ቁጣ ምን እንደሚል — በቀላል ቋንቋ፣ ያለ ፍርድ።

በመጀመሪያ ጥቂት ቃላት

ዳራ ለሌለው አንባቢ:

• የናዝሬቱ ኢየሱስ — በመጀመሪያው ምዕተ ዓመት ፍልስጥኤም ውስጥ ይኖር የነበረ የአይሁድ ሃይማኖት መምህር። የክርስቲያን ትውፊት የሚያቀርበው ልዩ ምልከታ ኢየሱስ በሰው አምሳል የተገለጠ እግዚአብሔር ራሱ ነበር የሚል ነው። በ30 ዓ.ም. አካባቢ በሮማውያን መንግሥት ይፋ የሞት ቅጣት፣ ስቅለት በሚባል መንገድ ተገድሏል።
• መዝሙራት — በብሉይ ኪዳን ውስጥ ያሉ 150 ጥንታዊ ጸሎቶችና ቅኔዎች ስብስብ።
• ዳዊት — ጥንታዊ የእስራኤል ንጉሥ፣ የተወሰነ መዝሙራት ጸሐፊ።
• ኢዮብ — በብሉይ ኪዳን ውስጥ ካሉት ጥንታዊ መጻሕፍት መካከል አንዱ። ስለ ጻድቅ ሰው ስቃይ የተወሰነ ምስክርነት ይይዛል።
• ዕንባቆም — በብሉይ ኪዳን ውስጥ የተጻፈ የአይሁድ ነቢይ።
• ሰቆቃ ኤርምያስ — የብሉይ ኪዳን መጽሐፍ — የተወሰነ ጥፋት ለደረሰበት ሰው ለሚል ስቃይ ቃላት ይይዛል።
• ጌተሰማኒ — በወንጌላት ውስጥ ያለ ቦታ ስም — ኢየሱስ ከመሰቀሉ ቀደም ብሎ የተወሰነ ቅርብ ጸሎት ቦታ ላይ የነበረበት ቅርጽ ይኼ ቦታ ይባላል።
• ወንጌላት — የኢየሱስ ሕይወት አጫጭር አራት የሕይወት ታሪኮች።

አጭር እና እውነተኛ መልስ

የክርስቲያን ትውፊት መልስ ይኼ ነው — አዎ፣ ይፈቀዳል። የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ራሳቸው የቁጣ ቃላት ይዘዋል። ነቢያት፣ መዝሙራውያን፣ ራሱ ኢየሱስ — ሁሉም ለራሳቸው ስቃይ ቦታ ላይ የቅሬታ ቃላት ይዘዋል። የክርስቲያን ምልከታ ለቁጣ ቦታ የመጠበቅ ቅርጽ የለውም። ይልቁንስ ቁጣ ለመስጠት ቦታ ይዟል።

ይኼ ቀላል ምስክርነት አይደለም። ለራስ ጥፋት ይዘህ የተወሰነ ጊዜ ብትኖር — ለራስ ጥፋት የተወሰነ ቅርጽ መልስ ለመስጠት ቦታ ላይ ብትሆን — የክርስቲያን ምልከታ ራሱ ቅሬታ ለቅሬታ ቅርጽ ለመቆም ቦታ ይዟል።

ጥያቄው ጀርባ ያለ ጥያቄ

ይኼን በፍለጋ መስኮት የሚተይብ ሰው አብዛኛውን ጊዜ የተወሰነ ቦታ ላይ ይኖራል። የተወሰነ ቅርብ ጥፋት ደርሷል። የተወሰነ ጸሎት ምላሽ የለውም። ለራስ የተወሰነ ቅርጽ ምሁር መልስ ለማግኘት አልመጣም። የተወሰነ ቦታ ላይ ቦታ ለማግኘት መጣ — "ይኼን ቁጣ የት እንደምከት ለማወቅ"።

በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ስለ ቁጣ ብዙ ጊዜ ቀላል ቃላት ይነገራሉ። "ጻድቃን አይቆጡም"፣ "ለመቆጣት ቦታ የለም" የሚል ቅርጽ ቃላት ይነገራሉ። ይኼ ቅርጽ ቃላት የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ራሳቸው ይዘዋቸው ቅርጽ አይደለም። ይኼ ገጽ ቀጥሎ ይኼን ቅርጽ ያሳያል።

በመዝሙራት ራሳቸው ላይ የተሞላ ቁጣ

የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ለስቃይ ሰዎች ድምፅ ቅርጽ ይዘዋል። መዝሙራት የተባሉ 150 ጥንታዊ ጸሎቶች ቅርጽ ይዘዋል። ጥንታዊ የእስራኤል ንጉሥ ዳዊት ለራሱ የተወሰነ ቦታ ላይ ለመቆም ይኼን ቃላት ጻፈ —

ጌታ ሆይ፣ እስከ መቼ ድረስ ትረሳኛለህ? ለዘላለም ይሆናልን? እስከ መቼ ድረስ ፊትህን ከእኔ ትሰውራለህ? በነፍሴ ምክር በልቤም ኃዘን በየዕለቱ እስከ መቼ ድረስ እሠራለሁ?

ይኼ የክርስቲያን አምልኮ ጽሑፎች ውስጥ ለ3000 ዓመታት የቆየ ጸሎት ነው። የክርስቲያን ቅርስ ይኼን ለማስቀረት ሞክሮ አያውቅም። ይኼ ጸሎት የክርስቲያን አምልኮ አካል ነው።

ዳዊት ለራሱ ሌላ ቅርጽ ጸሎት ጻፈ — መዝሙር 22 ይባላል። እንዲህ ይጀምራል —

አምላኬ አምላኬ፣ ለምን ተውከኝ? ለመጮኽም ቃላት ራቅ ብለዋል ከመዳኔ።

ይኼ ቅርጽ ቃላት የቅሬታ ቃላት ናቸው። እግዚአብሔር ራቅ ብሏል የሚል። ይኼ ግን የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ውስጥ የተደበቀ አይደለም። የክርስቲያን አምልኮ ራሱ የመዝሙር 22 ቃላት ይዟል። ይኼ ጩኸት የእምነት ድርጊት ነው ብለው ይይዛሉ።

መዝሙር 88 የተባለ ሌላ ቅርጽ መዝሙር በመጨረሻ ምንም መጽናኛ የለውም። ብዙ የመዝሙራት ቅሬታ መልስ የሚገኝበት ቅርጽ ይይዛሉ። መዝሙር 88 ግን ለመጨረሻ ቅሬታ ብቻ ይዟል። እንዲህ ይዘጋል —

የተወደደኝ ጓደኛንና ወዳጅን ራቅ አደረግክብኝ፣ ጨለማ የቀረኝ ምክር ነው።

ይኼ የመጽሐፍ ቅዱስ ቃላት ናቸው። ይኼ ቅሬታ የክርስቲያን አምልኮ አካል ነው። የክርስቲያን ምልከታ ለቁጣ ቦታ መጠበቅ ቅርጽ ቅርብ የተወሰነ ቅርጽ ይይዛል።

ነቢያት ራሳቸው ለእግዚአብሔር ይጩኹ ነበር

በብሉይ ኪዳን ውስጥ ካሉ ነቢያት መካከል አንዱ ዕንባቆም ይባላል። ስለ ራሱ ዘመን ጭቆና ይዞ እግዚአብሔርን በቀጥታ ጠይቆታል —

ጌታ ሆይ፣ እስከ መቼ ድረስ ጩኸት እጮኻለሁ አንተም አትሰማም? በዐመፃ እጮኽልሃለሁ አንተም አታድንም? ስለምን ጥፋትን ታሳየኛለህ ኃዘንንስ ለምን ትመለከታለህ?

ይኼ ቃላት የነቢይ ቃላት ናቸው። የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ይኼን ቅሬታ የክርስቲያን አምልኮ አካል አድርገው አስቀምጠዋል። ይኼ ጥያቄ ለመጠየቅ ኃጢአት ቢሆን ኖሮ፣ የመጽሐፍ ቅዱስ ራሱ ኃጢአት ይይዝ ነበር።

ሌላ ቅርጽ የቅሬታ ቃላት የተጻፈ ሰቆቃ ኤርምያስ የተባለ መጽሐፍ አለ። ይኼ መጽሐፍ ለራሱ የጻፈ ሰው ይዟል —

እጩኻለሁ ጸሎቴን ግን ሰምተህ አታደምጥም።

ይኼ ቃላት የተወሰነ ቦታ ላይ ለነበረ ሰው ቃላት ናቸው። ለራሱ ጭቆና ቦታ ላይ የነበረ ሰው ቃላት። የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ይኼን ቅርጽ ቃላት ይዘዋል። ለቁጣ ቦታ መጠበቅ ቅርጽ የክርስቲያን ምልከታ መሠረት አይደለም።

ኢዮብ ራሱ ይቆጣ ነበር

በብሉይ ኪዳን ውስጥ ካለ የተወሰነ ቦታ የተወሰነ ጻድቅ ሰው ለራሱ ስቃይ ቦታ ላይ የተወሰነ ቅርጽ ቃላት ጻፈ —

ስለዚህ አፌን አልዘጋም፣ በመንፈሴ ጭንቀት እናገራለሁ፣ በነፍሴ መከራ እያቃስታለሁ።

ይኼ ኢዮብ ቃላት ናቸው። ኢዮብ ለራሱ ስቃይ ቦታ ላይ ለመጩኽ ቅርጽ መርጧል። የክርስቲያን ጽሑፍ ራሱ ይኼን ለመጻፍ ቦታ ሰጥቷል። ኢዮብ ለራሱ ስቃይ ምክንያቱ ጥርጥር አይዟል፣ ግን ይኼን ጥርጥር ለመስጠት ቦታ ይዟል።

በመጨረሻ የክርስቲያን ጽሑፍ የሰጠው መልስ ምን ይመስላል? እግዚአብሔር ራሱ ኢዮብን አገኘ። ኢዮብን ለቁጣው አልገሰፀውም። ጓደኞቹን ግን ገሰፀ — ለስቃይ ቀላል ምክንያቱ ለመስጠት የተወሰነ ቅርጽ ይዘው ለነበሩት። ይኼ የክርስቲያን ምልከታ ቅርጽ ምልክት ነው።

ራሱ ኢየሱስ ለራሱ ሞት ቅርጽ ለመቀበል የተወሰነ ጊዜ ይዞ

በወንጌላት ውስጥ ካለ የተወሰነ ቦታ ኢየሱስ ከመሰቀሉ ቀደም ብሎ ለራሱ ሞት ለመቀበል የተወሰነ ጊዜ ይዞ ነበር። ጌተሰማኒ የተባለ ቦታ ላይ የክርስቲያን ምስክርነት ይኼ ቃላት ይዟል —

አባቴ ሆይ፣ ቢቻል ይኼ ጽዋ ካለፈኝ፣ ዳሩ ግን እንደ እኔ ፈቃድ ሳይሆን፣ እንደ አንተ ፈቃድ ይሁን።

ይኼ የክርስቲያን ምልከታ ቅርጽ ምልክት ነው። ራሱ ኢየሱስ ለሞት ቅርጽ ለመቀበል ለመጠየቅ ቦታ ይዞ ቆሞ ነበር። "ይኼ ጽዋ ካለፈኝ" የሚል ቃላት ስቃይ ለመከታተል ቦታ ላልነበረ ሰው ቃላት ናቸው። ኢየሱስ ለራሱ ስቃይ ቅርጽ ለመቀበል ጊዜ ይዞ ነበር።

ራሱ መስቀል ላይ የሚቀርብ ጊዜ ኢየሱስ የመዝሙር 22 ቃላት ጮኾ ነበር — "አምላኬ አምላኬ፣ ለምን ተውከኝ?"። የክርስቲያን ምልከታ — ራሱ ኢየሱስ ለራሱ ስቃይ ቦታ ላይ ይኼን ቅሬታ ቃላት ይዞ ነበር። ይኼ ኃጢአት አልነበረም። ራሱ ጻድቅ ሰው የተወሰነ ቦታ ላይ ቃላት ናቸው።

ቁጣ የለመጭቅ ቅርጽ የለውም

የክርስቲያን ምልከታ ጥንቃቄ የተሞላበት ቅርጽ ምልክት ይዟል። ቁጣ ለመጠበቅ ቦታ ለመስጠት የተወሰነ ቅርጽ ይይዛል። ይኼ ግን ቁጣ ለመጨቅ ቅርጽ የለውም የሚል አይደለም። የክርስቲያን ምልከታ ቁጣ ለማስቀመጥ ቦታ ይይዛል — ለራስ ጥፋት ቦታ ለመስጠት የተወሰነ ቅርጽ ይይዛል።

ቁጣ ለመጠበቅ ቦታ ለሁለት ቅርጽ ይይዛል — ሌላ ቅርጽ ለመውሰድ ቦታ ይዞ፣ ወይም ለማስቀመጥ ቦታ ይዞ። የክርስቲያን ምልከታ ሁለቱም ቦታ ላይ የተወሰነ ቅርጽ ይይዛል። መዝሙራት ራሳቸው የቁጣ ቃላት ይዘዋል፣ ግን አብዛኞቹ መዝሙራት የቁጣ ቃላት ይዞ ለመመለስ ቦታ ይይዛሉ። ይኼ የክርስቲያን ምልከታ ቅርጽ ነው — ቁጣ ለማስቀመጥ ቦታ ይዞ ለመቀጠል ቅርጽ ይይዛል።

ለራስ የቁጣ ጊዜ ቅርጽ የለበትም

የክርስቲያን ምልከታ ሌላ ቅርጽ ምልክት ይዟል። የተወሰነ ቁጣ ጊዜ ቅርጽ የለበትም። መዝሙር 13 "እስከ መቼ ድረስ?" ብሎ ይጠይቃል። ኢዮብ ለረዥም ጊዜ ቅሬታ ይዞ ቆይቷል። የክርስቲያን ምልከታ ቁጣ ለመጠበቅ የተወሰነ ጊዜ ቅርጽ ለመስጠት የተወሰነ ቅርጽ የለበትም።

ለራስ የተወሰነ ጥፋት ይዘህ ለረዥም ጊዜ ብትኖር — የክርስቲያን ምልከታ ይኼን ጊዜ ለመስጠት ቦታ ይዟል። "እስከ መቼ?" የሚል ጥያቄ ቅርጽ ጸሎት ራሱ ነው።

ስለ ኢትዮጵያ ቅርስ

በኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ቅርስ ውስጥ ለ1700 ዓመታት መዝሙራት ይዘወታል። እነዚህ መዝሙራት ራሳቸው የቁጣ ቃላት ይዘዋል። የክርስቲያን ቅርስ ይኼን ለመደበቅ የተወሰነ ቅርጽ አልያዘም። ኢዮብ፣ ዕንባቆም፣ ሰቆቃ ኤርምያስ — እነዚህ ቅዱሳት መጻሕፍት ለ1700 ዓመታት የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ይዘወታል። ስቃይ ለማስታወቅ ቦታ የክርስቲያን ቅርስ ይዟል።

ይኼ ገጽ የቆየውን ቅርጽ ለመቀየር አይጠራም። ይልቁንስ ለመጀመሪያ ይኼን ለሚሰማ ሰው — የተወሰነ ቦታ ላይ ላለ ሰው — ቅርጹን ለማስቀመጥ ብቻ ነው።

የሚተውህ ቦታ

በእግዚአብሔር ላይ መቆጣት ይፈቀዳል ለሚል ጥያቄ የክርስቲያን ምልከታ የተወሰነ ቅርጽ መልስ ይይዛል። አዎ፣ ይፈቀዳል። የክርስቲያን ቅዱሳት መጻሕፍት ራሳቸው ይኼ ቅርጽ ቃላት ይዘዋል። ራሱ ኢየሱስ ለራሱ ስቃይ ቦታ ላይ ቅሬታ ቃላት ይዟል። የክርስቲያን ምልከታ ቁጣ ለመጨቅ ቦታ የለበትም — ቦታ ይሰጣል።

ለራስ የተወሰነ ጥፋት ይዘህ ለመቆጣት ጊዜ ብትኖር — የክርስቲያን ምልከታ ራሱ ይኼ ኃጢአት አይደለም የሚል ቅርጽ ይይዛል። የውስጥ ሐቅ ምልክት ሊሆን ይችላል። ለመጨቅ ቦታ ቦታ የለበትም — ለማስቀመጥ ቦታ ቅርጽ ይይዛል።

አሁንስ?

ለራስ የተወሰነ ጥፋት ይዘህ ለመነጋገር ብትፈልግ — ስለ የተወሰነ ቅርጽ ቁጣ ለመነጋገር ብትፈልግ — ስለዚህ ልትነጋገር ትችላለህ። የእኛ ቻት ነጻ ነው፣ ሚስጥራዊ ነው፣ በቋንቋህም ነው። አንተ ትጀምራለህ፤ በፈለግክም ጊዜ ትጨርሰዋለህ።

ይህ ከመጽሐፍ ቅዱስ የመጣው ከየት ነው

• መዝሙር 13፥1–2 — "ጌታ ሆይ፣ እስከ መቼ ድረስ ትረሳኛለህ?"
• መዝሙር 22፥1 — "አምላኬ አምላኬ፣ ለምን ተውከኝ?"
• ዕንባቆም 1፥2–4 — ነቢዩ ስለ ጭቆና የጮኸበት ቦታ
• ኢዮብ 7፥11 — "አፌን አልዘጋም፣ በመንፈሴ ጭንቀት እናገራለሁ"
• ሰቆቃ ኤርምያስ 3፥8 — "እጩኻለሁ ጸሎቴን ግን ሰምተህ አታደምጥም"
• መዝሙር 88፥13–14 — መልስ ለሌለው ለሚል ለመጨረሻ ቅሬታ
• ማቴዎስ 26፥39 — ኢየሱስ በጌተሰማኒ የጸለየው ቅርብ ጸሎት